Polska to kraj wielu utalentowanych operatorów. Absolwentami szkół filmowych nad Wisłą są takie sławy jak Sławomir Idziak, Paweł Edelman, Witold Sobociński, Krzysztof Ptak, Jolanta Dylewska czy Janusz Kamiński.

Spośród wszystkich autorów zdjęć, z którymi pracowałem – mówił Steven Spielberg w rozmowie z Yolą Czaderską-Hayek – Janusz jest z pewnością najlepszy. (…) Gdy go poznałem, uświadomiłem sobie, że oto stoi przede mną prawdziwy artysta. Przy pomocy odpowiedniego oświetlenia jednego dnia tworzy obrazy niczym Chagall, kiedy indziej niczym Goya czy Monet. Pomyślałem: “Muszę zatrzymać tego faceta przy sobie”. I tak na razie zostało.

Aż trudno uwierzyć, że  takie Hollywoodzkie produkcje  jak „Marsjanin”, “Pulp fiction”, “Piraci z Karaibów”, “Helikopter w ogniu”, “Nocny kowboj”, “Szeregowiec Ryan”, “Harry Potter i Zakon Feniksa”, “Ray” i “Speed. Niebezpieczna szybkość” współtworzyli Polacy!

W dzisiejszym wywiadzie o swojej pracy, wyzwaniach i sukcesach opowie nam młody polski operator Stanisław Wiktor Wójcik. Na swoim koncie ma już kilkadziesiąt filmów krótkometrażowych, teledyski i debiut reklamowy.

 

Mamy już drugi miesiąc wakacji. Odpoczywałeś czy pracowałeś?

 

Zdecydowanie pracowałem. W tym roku zrobiłem film pt.: Leszy. Nagrywaliśmy na kamerze, która była marzeniem moim jak i każdego filmowca – na Arri Alexie.

 

Jak wyglądają przygotowania do takich zdjęć?

 

Moja praca zaczyna się od rozmów nad scenariuszem, później przechodzimy do walorów artystycznych czyli w jakim klimacie mają być zdjęcia. Prowadzimy rozmowy nad typem narracji – czy ma być subiektywna czy obiektywna. Zazwyczaj sam przygotowuje scenopis, później konsultuje go z reżyserem i tworzymy wersję, która najlepiej odda klimat filmu.

 

Jak długo trwają prace początkowe?

 

W przypadku krótkich etiud scenopis przygotowuje w przeciągu dwóch dni. Przy realizacji filmów, czas ten znacznie się wydłuża – nawet do kilku miesięcy.

 

Co tak naprawdę należy do obowiązków operatora obrazu?

 

Operator obrazu zajmuje się na planie ustawieniem światła. Jego zadaniem jest stworzenie idealnego obrazka na ekranie. Czasami nawet nie dotyka się do kamery ponieważ ma swoich asystentów w postaci szwenkierów, ostrzycieli. Ja osobiście jestem od wszystkiego. Nie pozwalam nikomu szwenkować, zawsze trzymam rękę na kamerze.

 

Dzień z życia na planie wg operatora…?

 

Przyjeżdżam na plan przed reżyserem. Wraz z mistrzem oświetlenia ustawiamy światło, które jest testowane na tzw. „Stand in” czyli osobie o podobnych wymiarach do aktora grającego w danej scenie. Po ustawieniu lamp oraz kamery jesteśmy gotowi do zdjęć. Czekamy na zatwierdzenie wszystkich szczegółów przez reżysera i rozpoczynamy realizację danego filmu. Większość trudnej pracy wykonywana jest w okresie przygotowawczym, zdjęcia powinny być etapem miłym i przyjemnym. Niestety rzadko tak to wygląda ponieważ często pojawiają się liczne problemy natury produkcyjnej, z którymi musimy się zderzyć.

 

Jakie to problemy?

 

Zawsze coś nie wyjdzie na planie. W jednej z realizowanych przeze mnie produkcji dzień przed planowanym terminem zdjęć kilka osób odwołało wynajem lokacji. Musieliśmy (całym zespołem) poszukiwać nowego miejsca do kręcenia.  Czasami zdarza się, że podczas takich szybkich poszukiwań jesteśmy w stanie znaleźć lepszą lokację ale wiąże się to również z zaniedbaniem obowiązków operatora, na które po prostu brakuje już czasu.

 

Czy istnieje jakiś przepis na udaną produkcję?

 

Na planie zdjęciowym często występują opóźnienia dlatego w wielu przypadkach spotykam się z reżyserem kilka dni wcześniej, na dokumentacji technicznej. Wtedy dokładnie omawiamy każde ujęcie krok po kroku aby uniknąć zaskoczenia podczas realizacji filmu. Niestety nawet dokumentacje techniczne nie przynoszą oczekiwanego efektu.

Przy filmie „Leszy” plan zdjęciowy w założeniu miał kończyć się po dziesięciu godzinach pracy. Niestety ze względu na trudne warunki atmosferyczne parę razy musieliśmy wydłużać plan zdjęciowy.

 

Twój ulubiony etap podczas produkcji to…

 

Skończony film! Ale tak bez żartów to okres zdjęciowy. Wtedy mam najwięcej najciekawszej pracy.

 

Zawód operatora wiąże się z długimi godzinami pracy i ciężką pracą fizyczną ale jak możemy zauważyć, trud ten zostaje wynagrodzony!